**Hipotez:** [Net, test edilebilir ifade]
**Dayanak:** [Gözlemler]
**Test:** [Nasıl doğrulanacak]
**Beklenen:** [Doğruysa ne olmalı]
İyi Hipotez = TFSM
Testable (Test edilebilir)
Falsifiable (Yanlışlanabilir)
Specific (Belirli)
Measurable (Ölçülebilir)
⚖️ Kanıt Hiyerarşisi
Güçlü ←────────────────────→ Zayıf
Kontrollü Gözlemsel Anekdot Otorite
Deney Çalışma Örnek Görüşü
│ │ │ │
A/B Test Log/Metrics "Bende oldu" "X söyledi"
🧠 Bias & Fallacy Checklist
Bias
Açıklama
Önlem
Confirmation
Destekleyen kanıt arama
Yanlışlayıcı kanıt ara
Anchoring
İlk bilgiye bağlanma
Birden fazla kaynak
Sunk Cost
Yatırıma bağlılık
Zero-based thinking
Fallacy
Örnek
Ad Hominem
"O junior, ne bilir"
False Dichotomy
"Ya A ya B"
Appeal to Authority
"Google yapıyor"
📊 Karar Matrisi
| Kriter | Ağırlık | A | B | C |
|--------|---------|---|---|---|
| Maliyet | 30% | 3 | 5 | 4 |
| Süre | 25% | 4 | 3 | 5 |
| Risk | 25% | 5 | 4 | 3 |
| **Toplam** | | X | Y | Z |
First Principles: Sorunu en temel gerçeklerine ("Reasoning by First Principles") indirge. Analoji yapmaktan kaçın.
Null Hypothesis: "Yaptığım değişiklik hiçbir etki yaratmadı" varsayımını (Null Hypothesis) çürütmeye çalış.
Occam’s Razor: En basit açıklamanın doğru olma ihtimalini (Parsimony) öncele.
Aşama 2: Experiment Design (The "How")
Control Group: Karşılaştırma yapabilmek için değişmeyen bir kontrol grubu veya "baseline" belirle.
Isolation: Değişkenleri izole et. Aynı anda iki parametreyi değiştirme (Ceteris Paribus).
Blind Testing: Mümkünse gözlemci önyargısını (Observer Bias) kaldırmak için kör test yap.
Aşama 3: Analysis & Conclusion (The "What")
Statistical Significance: Sonucun şans eseri olup olmadığını sorgula (p-value mantığı).
Correlation != Causation: Korelasyonun nedensellik anlamına gelmediğini her zaman hatırla.
Peer Review: Bulgularını başkasına (veya AI'ya) "şeytanın avukatı"nı oynaması için sun.
Kontrol Noktaları
Aşama
Doğrulama
1
Hipotez yanlışlanabilir (Falsifiable) mi? (Eğer yanlış çıkarsa bunu kabul edecek misin?).
2
Veri seti yeterince büyük mü? (Law of Large Numbers).
3
Sonuç tekrarlanabilir (Reproducible) mi? (Aynı deneyi yarın yapsan aynı sonucu alır mısın?).
1---2name: scientific-thinking3description: 🔬 Scientific Thinking4---56# 🔬 Scientific Thinking78> Bilimsel düşünce ve kritik analiz metodolojisi.910---1112## ⚡ Bilimsel Metod (Hızlı)1314```15Gözlem → Soru → Hipotez → Test → Analiz → Sonuç16```1718| Yazılım Karşılığı |19|-------------------|20| Bug report → "Neden?" → "Muhtemelen X" → POC/Test → Log analizi → Root cause |2122---2324## 📝 Hipotez Template2526```markdown27**Hipotez:** [Net, test edilebilir ifade]28**Dayanak:** [Gözlemler]29**Test:** [Nasıl doğrulanacak]30**Beklenen:** [Doğruysa ne olmalı]31```3233### İyi Hipotez = TFSM34- **T**estable (Test edilebilir)35- **F**alsifiable (Yanlışlanabilir)36- **S**pecific (Belirli)37- **M**easurable (Ölçülebilir)3839---4041## ⚖️ Kanıt Hiyerarşisi4243```44Güçlü ←────────────────────→ Zayıf4546Kontrollü Gözlemsel Anekdot Otorite47 Deney Çalışma Örnek Görüşü48 │ │ │ │49A/B Test Log/Metrics "Bende oldu" "X söyledi"50```5152---5354## 🧠 Bias & Fallacy Checklist5556| Bias | Açıklama | Önlem |57|------|----------|-------|58| Confirmation | Destekleyen kanıt arama | Yanlışlayıcı kanıt ara |59| Anchoring | İlk bilgiye bağlanma | Birden fazla kaynak |60| Sunk Cost | Yatırıma bağlılık | Zero-based thinking |6162| Fallacy | Örnek |63|---------|-------|64| Ad Hominem | "O junior, ne bilir" |65| False Dichotomy | "Ya A ya B" |66| Appeal to Authority | "Google yapıyor" |6768---6970## 📊 Karar Matrisi7172```markdown73| Kriter | Ağırlık | A | B | C |74|--------|---------|---|---|---|75| Maliyet | 30% | 3 | 5 | 4 |76| Süre | 25% | 4 | 3 | 5 |77| Risk | 25% | 5 | 4 | 3 |78| **Toplam** | | X | Y | Z |79```8081---8283*Scientific Thinking v2.1 - Enhanced*8485## 🔄 Workflow8687> **Kaynak:** [The Feynman Technique](https://fs.blog/feynman-technique/) & [First Principles Thinking](https://fs.blog/first-principles/)8889### Aşama 1: Observation & Hypothesis (The "Why")90- [ ] **First Principles**: Sorunu en temel gerçeklerine ("Reasoning by First Principles") indirge. Analoji yapmaktan kaçın.91- [ ] **Null Hypothesis**: "Yaptığım değişiklik hiçbir etki yaratmadı" varsayımını (Null Hypothesis) çürütmeye çalış.92- [ ] **Occam’s Razor**: En basit açıklamanın doğru olma ihtimalini (Parsimony) öncele.9394### Aşama 2: Experiment Design (The "How")95- [ ] **Control Group**: Karşılaştırma yapabilmek için değişmeyen bir kontrol grubu veya "baseline" belirle.96- [ ] **Isolation**: Değişkenleri izole et. Aynı anda iki parametreyi değiştirme (Ceteris Paribus).97- [ ] **Blind Testing**: Mümkünse gözlemci önyargısını (Observer Bias) kaldırmak için kör test yap.9899### Aşama 3: Analysis & Conclusion (The "What")100- [ ] **Statistical Significance**: Sonucun şans eseri olup olmadığını sorgula (p-value mantığı).101- [ ] **Correlation != Causation**: Korelasyonun nedensellik anlamına gelmediğini her zaman hatırla.102- [ ] **Peer Review**: Bulgularını başkasına (veya AI'ya) "şeytanın avukatı"nı oynaması için sun.103104### Kontrol Noktaları105| Aşama | Doğrulama |106|-------|-----------|107| 1 | Hipotez yanlışlanabilir (Falsifiable) mi? (Eğer yanlış çıkarsa bunu kabul edecek misin?). |108| 2 | Veri seti yeterince büyük mü? (Law of Large Numbers). |109| 3 | Sonuç tekrarlanabilir (Reproducible) mi? (Aynı deneyi yarın yapsan aynı sonucu alır mısın?). |
Run npx skillmds@latest add gabrielmoreira/scientific-thinking in your terminal (requires Node.js), paste this page's agent-chat prompt into Claude, Cursor, or any MCP-connected agent, or download the SKILL.md file and copy it into your agent's skills directory.
🔬 Scientific Thinking It is listed under Coding & Dev Tools on SkillMD.
This skill has not completed SkillMD's automated safety review yet. Independent scanners report: SkillSpector: PASS, Skill Scanner: PASS. Capability flags: makes network calls. SkillMD never runs a skill's scripts for you; review the SKILL.md before installing.
This skill is tagged as working with Claude Code, Claude.ai, OpenAI Codex. SKILL.md is an open format, so most agents that read a skills directory can load it too.
Yes. Installing skills from SkillMD is free, and the skill stays under its author's original license.
gabrielmoreira (@gabrielmoreira) published this skill. Their other Agent Skills are listed on their SkillMD profile.
gabrielmoreira