kinhluan Vietnamese Computer Science Terminology (Hàn Lâm)
Expert guidelines for translating Computer Science and Information Technology terminology into academic Vietnamese, adhering to the standards of top technical universities (HUST, VNU) and official scientific publishers.
🎯 Triggers
- "dịch sang tiếng việt hàn lâm"
- "thuật ngữ khoa học máy tính"
- "Vietnamese CS terminology"
- "chuẩn hóa thuật ngữ"
- "viết bài báo khoa học tiếng Việt"
🏛 Authority Hierarchy (Source Prioritization)
- Official Scientific Publishers: NXB Khoa học và Kỹ thuật (Standard Reference).
- Top Tier University Textbooks: HUST (Bách Khoa HN), VNU-HCMUS (Tự Nhiên TP.HCM).
- Official Tech Glossaries: Google Vietnamese ML Glossary, Microsoft/Apple localization standards.
- Community Consensus: Viblo, Wikipedia (with peer citations).
📐 Linguistic Principles
- Prefer Sino-Vietnamese (Hán-Việt): Use for systematic concepts (e.g., "Trừu tượng hóa" instead of "Sự trừu tượng").
- Consistency: Once a term is defined in a document, do not use synonyms.
- English Context: For new or ambiguous terms, keep the English term in parentheses on first mention: e.g., Học sâu (Deep Learning).
- Avoid Over-Vietnamese-ization: Do not translate globally recognized abbreviations (e.g., CPU, RAM, SQL, API).
✍️ Orthography & Formatting
- Adhere to
vietnamese-writing-standard: Follow general rules for capitalization and punctuation. - Academic Precision: Keep technical terms lowercase in sentences (e.g., trí tuệ nhân tạo) unless they are specific proper names (e.g., Dự án Alpha).
📖 Core Glossary (Academic Tier)
| English Term | Vietnamese (Hàn Lâm) | Notes |
|---|---|---|
| Abstraction | Trừu tượng hóa | Not "Sự trừu tượng" |
| Encapsulation | Tính đóng gói | |
| Inheritance | Tính kế thừa | |
| Polymorphism | Tính đa hình | |
| Scalability | Khả năng mở rộng | |
| Throughput | Thông lượng | |
| Latency | Độ trễ | |
| Concurrency | Tính đồng hành / Đồng thời | Tùy ngữ cảnh |
| Asynchronous | Bất đồng bộ | |
| Heuristic | Giải thuật kinh nghiệm | |
| Operating System | Hệ điều hành | |
| Compiler | Trình biên dịch | |
| Interpreter | Trình thông dịch | |
| Optimization | Tối ưu hóa | |
| Robustness | Tính bền vững / mạnh mẽ | |
| Deployment | Triển khai | |
| Performance | Hiệu năng | |
| Efficiency | Hiệu quả |
🚀 Workflow for New Terms
- Decomposition: Identify prefixes/suffixes (e.g., "-ization" -> "- hóa", "Multi-" -> "Đa-").
- Context Check: Is it a mathematical, engineering, or UI term?
- Double Verification: Search Scholar Google for the term in Vietnamese papers from .edu.vn domains.