Deployment Procedures

Dağıtım Prosedürleri

Güvenli üretim dağıtımları için dağıtım prensipleri ve karar verme. Scriptleri ezberlemeyi değil, DÜŞÜNMEYİ öğrenin.

⚠️ Bu Yetenek Nasıl Kullanılır

Bu yetenek kopyalanacak bash scriptlerini değil, dağıtım prensiplerini öğretir.

• Her dağıtım benzersizdir
• Her adımın arkasındaki NEDENi anlayın
• Prosedürleri platformunuza uyarlayın

1. Platform Seçimi

Karar Ağacı

Ne dağıtıyorsunuz?
│
├── Statik site / JAMstack
│   └── Vercel, Netlify, Cloudflare Pages
│
├── Basit web uygulaması
│   ├── Yönetilen → Railway, Render, Fly.io
│   └── Kontrol → VPS + PM2/Docker
│
├── Mikro hizmetler
│   └── Konteyner orkestrasyonu
│
└── Sunucusuz (Serverless)
    └── Edge fonksiyonları, Lambda

Her Platformun Farklı Prosedürleri Vardır

2. Dağıtım Öncesi Prensipler

4 Doğrulama Kategorisi

Dağıtım Öncesi Kontrol Listesi

• Tüm testler geçiyor
• Kod incelendi ve onaylandı
• Üretim derlemesi başarılı
• Ortam değişkenleri doğrulandı
• Veritabanı migrasyonları hazır (varsa)
• Geri alma planı belgelendi
• Ekip bilgilendirildi
• İzleme (monitoring) hazır

3. Dağıtım İş Akışı Prensipleri

5 Aşamalı Süreç

1. HAZIRLA (PREPARE)
   └── Kodu, buildi, env değişkenlerini doğrula

2. YEDEKLE (BACKUP)
   └── Değiştirmeden önce mevcut durumu kaydet

3. DAĞIT (DEPLOY)
   └── İzleme açıkken yürüt

4. DOĞRULA (VERIFY)
   └── Sağlık kontrolü, loglar, ana akışlar

5. ONAYLA veya GERİ AL (CONFIRM or ROLLBACK)
   └── Her şey iyi mi? Onayla. Sorun mu var? Geri al.

Aşama Prensipleri

4. Dağıtım Sonrası Doğrulama

Ne Doğrulanmalı

Doğrulama Penceresi

• İlk 5 dakika: Aktif izleme
• 15 dakika: Kararlı olduğunu onayla
• 1 saat: Son doğrulama
• Ertesi gün: Metrikleri incele

5. Geri Alma (Rollback) Prensipleri

Ne Zaman Geri Alınmalı

Platforma Göre Geri Alma Stratejisi

Geri Alma Prensipleri

1. Mükemmellik yerine hız: Önce geri al, sonra hata ayıkla
2. Hataları birleştirme: Tek geri alma, birden fazla değişiklik değil
3. İletişim Kur: Ekibe ne olduğunu söyle
4. Post-mortem: Kararlı hale geldikten sonra nedenini anla

6. Sıfır Kesinti (Zero-Downtime) Dağıtım

Stratejiler

Seçim Prensipleri

7. Acil Durum Prosedürleri

Hizmet Kesintisi Önceliği

1. Değerlendir: Belirti nedir?
2. Hızlı düzeltme: Belirsizse yeniden başlat
3. Geri al: Yeniden başlatma yardımcı olmazsa
4. Araştır: Kararlı hale geldikten sonra

Araştırma Sırası

8. Anti-Desenler

9. Karar Kontrol Listesi

Dağıtımdan önce:

• Platforma uygun prosedür mü?
• Yedekleme stratejisi hazır mı?
• Geri alma planı belgelendi mi?
• İzleme yapılandırıldı mı?
• Ekip bilgilendirildi mi?
• Sonrasında izlemek için zaman var mı?

10. En İyi Uygulamalar

1. Büyük sürümler yerine küçük, sık dağıtımlar
2. Riskli değişiklikler için özellik bayrakları (feature flags)
3. Tekrarlayan adımları otomatize et
4. Her dağıtımı belgele
5. Sorunlardan sonra neyin yanlış gittiğini incele
6. İhtiyaç duymadan önce geri almayı test et

Unutmayın: Her dağıtım bir risktir. Riski hızla değil, hazırlıkla en aza indirin.