Subsumpcja PL - jawny sylogizm prawniczy
Filozofia
Błąd w opinii rzadko siedzi we wniosku - siedzi w przemilczanej przesłance. Rozumowanie prawnicze to sylogizm: norma (przesłanka większa), fakty (przesłanka mniejsza), podciągnięcie i wniosek. Gdy któryś krok zostaje niewypowiedziany - „bo przecież oczywiste" - tam właśnie chowa się luka, którą znajdzie druga strona albo sąd. Ten skill zmusza, by każdy krok wypowiedzieć i oznaczyć, co jest pewne, a co sporne.
Skill strukturyzuje rozumowanie, nie rozstrzyga sprawy. Ocena i decyzja zostają prawnikowi.
Workflow
- Przesłanka większa (norma + wykładnia) - zidentyfikuj normę prawną (przepis), a potem jej wykładnię: jak rozumiane są przesłanki normy (językowo, systemowo, celowościowo). Powołaną normę przekaż do citation-grounding-pl do weryfikacji.
- Przesłanka mniejsza (fakty istotne) - wypisz fakty, które mają znaczenie dla przesłanek normy. Oddziel fakty bezsporne od spornych i od ocen.
- Subsumcja (podciągnięcie) - dla każdej przesłanki normy pokaż, który fakt ją spełnia (lub nie). To jest właściwa praca: dopasowanie faktu do znamienia normy.
- Wniosek - skutek prawny wynikający z subsumcji.
- Test słabych ogniw - oznacz: które przesłanki normy są sporne w wykładni, które fakty sporne dowodowo, jakie założenia przyjęto milcząco. To mapa dla adversarial-legal-review-pl.
Format wyjścia
ZAGADNIENIE: <pytanie prawne>
PRZESŁANKA WIĘKSZA (norma): <przepis> - "<treść/znamiona>"
Wykładnia: <jak rozumiane są znamiona; rozbieżności w doktrynie/orzecznictwie>
PRZESŁANKA MNIEJSZA (fakty istotne):
- bezsporne: <...>
- sporne (dowodowo): <...>
SUBSUMCJA (znamię -> fakt):
- <znamię 1> : spełnione przez <fakt> | NIE spełnione | sporne
- <znamię 2> : ...
WNIOSEK: <skutek prawny>
SŁABE OGNIWA (do adversarial-legal-review-pl):
- wykładnia: <które znamię sporne i dlaczego>
- fakty: <co wymaga dowodu>
- założenia milczące: <...>
Granice
- Sylogizm porządkuje rozumowanie - nie zastępuje wykładni ani ustaleń dowodowych. Trafność normy, wykładni i oceny faktów rozstrzyga prawnik.
- Skill nie waży argumentów za i przeciw (od tego jest adversarial-legal-review-pl) - układa je tak, by atak i weryfikacja miały na czym pracować.
- Subsumcja zakłada normę o znamionach. Dla klauzul generalnych i ważenia zasad sam sylogizm bywa niewystarczający - oznacz to jako rozumowanie ważące, nie subsumpcyjne.
Atrybucja
Subsumcja (sylogizm prawniczy) to klasyczna metoda polskiej dogmatyki prawa. Pomysł jawnego scaffoldu sylogizmu dla AI zainspirowany m.in. projektem Fuzi.Mingcha (irlab-sdu) - bez użycia jego kodu ani modeli. Reguły, format i kotwice PL to oryginalne opracowanie MateMatic. Interpretacja MateMatic, nie stanowisko NRA ani KRRP.