Ontology Database (ondb)
Đồ thị tri thức có kiểu: mọi thứ đều là một entity (id + type + properties) được nối bằng quan hệ có hướng (from → rel → to). Mọi thao tác thay đổi đều thêm một dòng TSV — không bao giờ ghi đè. Bản log TSV chính là cơ sở dữ liệu.
Định dạng log TSV (giao thức)
add <type> <id> <epoch_ms> key1 val1 key2 val2 # tạo entity
set <id> <epoch_ms> key val # cập nhật thuộc tính
rm <id> <epoch_ms> # xóa entity
link <from> <rel> <to> <epoch_ms> [key1 val1 ...] # tạo quan hệ
unlink <from> <rel> <to> <epoch_ms> # gỡ quan hệ
# phân tách bằng tab; escape: \t → tab, \n → newline, \\ → backslash
# thuộc tính là các cặp key/val xen kẽ (mỗi cái là một trường tab riêng)
Ngôn ngữ nào cũng đọc được. AWK thì stream, Python thì dict, SQLite thì vật chất hóa. Log là nguồn sự thật.
Cách dùng CLI
x ondb add --type Person --name Alice # UUID tự động
x ondb add --type Task --name "Fix bug" --id t1 priority=high status=open
x ondb get --id t1 --json # chi tiết entity
x ondb set --id t1 status=done # cập nhật thuộc tính
x ondb rm --id t1 # xóa
x ondb link --from proj_001 --rel has_task --to t1 # tạo quan hệ
x ondb link --from t1 --rel blocks --to t2 # kèm thuộc tính link: -- status=hard
x ondb linked --id proj_001 --rel has_task # quan hệ đi ra
x ondb linked --id t1 --direction incoming # đi vào (ai link TỚI)
x ondb related --id proj_001 --rel has_task --json # entity đầy đủ ở phía bên kia
x ondb ls --type Task # liệt kê theo type
x ondb query --type Task --where status=open --json # lọc theo thuộc tính
linked = metadata của quan hệ. related = entity đầy đủ ở phía bên kia. Dùng --dir <path> / -d <path> cho thư mục dữ liệu (→ path/ondb.tsv).
Schema & kiểm tra
x ondb schema add "type:Task:required:title,status"
x ondb schema add "type:Task:enum:status:open,in_progress,done,blocked"
x ondb schema add "relation:blocks:from_types:Task"
x ondb schema add "relation:blocks:acyclic:1"
x ondb validate # kiểm tra required, enum, tham chiếu treo, lực lượng, chu trình
Các chỉ thị: type:Name:{required|forbidden|enum|datetime|ref}:..., relation:Rel:{from_types|to_types|cardinality|acyclic}:.... Việc kiểm tra tách biệt với việc ghi.
Nguyên tắc kiến trúc
- Log là nguồn — log TSV là thứ có thẩm quyền; SQLite chỉ là một materialized view
- Chỉ-ghi-nối —
set,rm,unlinkđều thêm dòng; không bao giờ sửa các dòng đã có - Nhiều instance — mỗi sub-domain một ondb (mặc định); chỉ gộp cho các chuỗi xuyên domain
- Type = Concept — cùng một tên type luôn mang cùng một khái niệm
- Kiểm tra theo yêu cầu — không kiểm tra schema lúc ghi; hãy chạy
validatesau các thay đổi hàng loạt
Backend
| Backend | Khi nào | |
|---|---|---|
| AWK (mặc định) | < 2k entity | Không phụ thuộc, dạng stream |
| Python | Trung bình | Cấu trúc dữ liệu phong phú |
| JS/Bun | Ứng dụng web | JSON native |
| SQLite | > 5k entity | Tự sinh từ log TSV |
Cấu trúc thư mục
<datadir>/ONDB.DESC.txt # Bắt buộc. Định danh instance ondb
<datadir>/ondb.tsv # Log chỉ-ghi-nối
<datadir>/schema.tsv # Tùy chọn. Các ràng buộc
<datadir>/ondb.db # Tùy chọn. Materialized view SQLite
Tìm hiểu thêm
x ondb --help— tham chiếu CLIx ondb libpath {awk,py,js}— đường dẫn thư viện cho các truy vấn tùy chỉnh- ondb SKILL.md — tài liệu đầy đủ (kịch bản, tích hợp, truy vấn tùy chỉnh, cấu hình SQLite WAL)